Magistrala Podsudecka

Magistralą Podsudecką przyjęło się nazywać linię kolejową numer 137 Katowice-Legnica. Nazwa wywodzi się umiejscowienia. Linia przebiega przez atrakcyjne turystycznie tereny Przedgórza Sudeckiego łącząc je z aglomeracją śląską.

Rysunek: Mapa Magistrali Podsudeckiej

Budowę Magistrali ukończono latem 1876 roku. Pierwotnie linia rozpoczynała się w Raciborzu i przez Głubczyce, Racławice Śląskie, Prudnik, Nysę biegła w kierunku Legnicy. 1 grudnia 1876 roku otwarto nieplanowany wcześniej odcinek z Racławic do Kędzierzyna, który z czasem stał się ważniejszy niżeli linia kolejowa Racibórz-Głubczyce-Racławice. Stąd za linię magistralną przyjęło się uznawać linię w kierunku Kędzierzyna, a później Katowic.

Magistrala Podsudecka była jednym z głównych traktów kolejowych dawnego Śląska. Dwutorową linią zaliczaną do najważniejszych w państwie pruskim.

Po II wojnie światowej, a szczególnie po elektryfikacji linii łączącej Wrocław z Kędzierzynem za Magistralę Podsudecką uważa się linię 137 na odcinku Kędzierzyn-Koźle, Nysa, Kamieniec Ząbkowicki, Jaworzyna Śląska, Legnica. Cały wymieniony odcinek za wyjątkiem węzłów kolejowych Kamieniec Ząbkowicki i Jaworzyna Śląska jest linią kolejową nie zelektryfikowaną.

Najważniejszymi stacjami Magistrali licząc od jej kilometrażowego początku są: Kędzierzyn-Koźle (64km linii 137), Racławice Śląskie (97km), Prudnik (111), Nysa (139), Kamieniec Ząbkowicki (177km), Ząbkowice Śląskie (187km), Dzierżoniów (208km), Świdnica (226km), Jaworzyna Śląska (236km), Strzegom (247km), Jawor (262km), Legnica (283km).

Od czasów ukończenia budowy Magistrala była sukcesywnie wzbogacana o połączenia lokalne. W sumie powstało około dwudziestu linii kolejowych mających swój początek lub koniec na stacjach Magistrali Podsudeckiej. Do chwili obecnej tylko kilka z nich nie zostało rozebranych, a jedynie na trzech prowadzi się ruch pasażerski.

Połączenia pasażerskie na Magistrali obsługiwane są przez dwóch przewoźników. Spółka PKP Przewozy Regionalne obsługuje pociągi w relacjach Nysa-Kędzierzyn Koźle (województwo Opolskie). Spółka Koleje Dolnośląskie obsługuje przewozy w relacjach Legnica-Jaworzyna-Kamieniec Ząbkowicki (województwo Dolnośląskie). W przypadku tej ostatniej relacji dwie pary pociągów obsługiwane są przez Spółkę PKP Przewozy Regionalne, ale zamiast szynobusów kursuje autobusowa komunikacja zastępcza.

Od grudnia 2008 roku, po raz pierwszy w ponad 130-letniej historii Magistrali zawieszono połączenia pasażerskie między Nysą, a Kamieńcem. To jedyny, ale pierwszy odcinek Magistrali, na którym nie zatrzymuje się żaden pociąg osobowy. Tym samym zostało przerwane połączenie łączące opolską część Magistrali z dolnośląską.

Od lata 2007 roku zawieszone zostało kursowanie pociągu pośpiesznego relacji Kraków - Jelenia Góra przerywając 60-letnią tradycję tego połączenia.

Na linii kolejowej numer 137 dominuje trakcja spalinowa. Przewozy pasażerskie obsługiwane są przez szynobusy, rzadziej prze lokomotywy serii SU42, SM42, SP32. W przewozach towarowych królują lokomotywy serii ST43.

Stacje Magistrali Podsudeckiej i ich krótka charakterystyka